زمینه وهدف: افزایش مقاومت دارویی علیه آنتی بیوتیک ها در اکثر باکتری ها منجر به توسعه ترکیب های ضدمیکروبی طبیعی شده است. نعناع فلفلی با نام علمیL. Mentha piperita یکی از گیاهان دارویی پرمصرف است که اثرهای درمانی بسیاری دارد. هدف از این مطالعه، بررسی فعالیت ضدمیکروبی و ضداکسیدانی اسانس این گیاه است. مواد و روش کار: در این بررسی پس از جمع آوری و خشک کردن برگ های گیاه، با دستگاه مایکروویو (Free microwave extraction solvent) و بدون استفاده از حلال، اسانس گیاه استخراج شده و شناسایی ترکیب های اسانس به کمک دستگاه GC-MS (Gas chromatography-mass spectrometry) انجام شد. بررسی اثر ضداکسیدانی با روش بتاکاروتن و سنجش اثرهای ضدمیکروبی روی سویه های باکتری، قارچ ها و مخمر به روش انتشار در آگار و کمترین غلظت مهارکننده رشد روی اسانس انجام شد. یافته ها و بحث: منتول، نئومنتیل استات و منتوفوران به ترتیب عمده ترین ترکیب های نمونه ی اسانس نعناع فلفلی جمع آوری شده از شهر مریوان بودند؛ منتول عمده ترین ترکیب تشکیل دهنده ی اسانس بود. اسانس این گیاه روی باکتری های گرم مثبت استافیلوکوکوس اپیدرمیدیس، باسیلوس سوبتیلیس و استافیلوکوکوس اورئوس و گرم منفی شیگلا دیسانتریه و کلبسیلا پنومونیه موثر بود. همچنین اسانس این گیاه، فعالیت ضداکسیدانی خوبی در مقایسه با استاندارد BHT (Butylated Hydroxyl Toluene) داشت. به دلیل خواص ضدمیکروبی و ضداکسیدانی نسبتا خوب این گیاه، می توان از آن در صنایع دارویی و غذایی استفاده کرد.

نگهدارنده های طبیعی استخراج شده از گیاهان دارویی، جزء مهمترین ترکیبات زیست فعال هستند که می توانند در تولید مواد غذایی مورد استفاده قرار بگیرند. استفاده از این اسانس ها به صورت آزاد برای نگهداری مواد غذایی عموما با محدودیت هایی همراه است. یکی از روش های کاهش این محدودیت ها، درون پوشانی کردن اسانس ها در حامل های لیپیدی از جمله نانولیپوزوم ها است. از این رو هدف این پژوهش بررسی خاصیت ضدمیکروبی عصاره متانولی، اسانس و نانولیپوزوم حاوی اسانس نعناع فلفلی می باشد. اسانس گیری از گونه نعناع فلفلی به روش تقطیر با بخار آب انجام شد و ترکیب های موجود در آن با استفاده از GC و GC-MS شناسایی شدند. عصاره متانولی نیز به روش خیساندن تهیه شد. نانولیپوزوم حاوی اسانس نعناع به روش هیدراسیون لایه نازک و سونیکاسیون تولید شدند. اندازه ذره ای نانولیپوزوم با استفاده از پراکندگی نور پویا و پتانسیل زتا با استفاده از زتا سایزر مورد بررسی گرفت. خواص ضدمیکروبی نیز با روش میکرودایلوشن اندازه گیری شد. مهمترین ترکیبات تشکیل دهنده اسانس عبارت بودند از: منتول (40.46 %)، منتون (16.33%)، منتوفوران (13.37%) و منتیل استات (7.11%). اندازه ذرات و پتانسیل زتا به ترتیب 98.53 نانومتر و 14- میلی ولت بود و نانولیپوزوم حاصل به مدت 40 روز پایدار بود. میزان حداقل غلظت بازدارندگی اسانس در هر دو حالت آزاد و درون پوشانی بر روی باکتری های گرم مثبت بیشتر از گرم منفی و نمونه قارچی بود در حالی که عصاره بر روی باکتری های گرم منفی و قارچ غیر فعال بود و خاصیت ضعیفی بر روی باکتری های گرم مثبت داشت. همچنین اسانس در حالت درون-پوشانی خاصیت ضدمیکروبی بیشتری نسبت به حالت آزاد داشت.

نعناع فلفلی با نام علمی Mentha piperita یکی از گیاهان دارویی پر مصرف است که علاوه بر آثار درمانی به عنوان طعم دهنده در تولید محصولات غذایی مختلف بکار می رود. در این بررسی پس از جمع آوری و خشک کردن برگ های گیاه، به روش تقطیر با آب (Hydro distillation) توسط دستگاه کلونجر (Clevenger apparatus) اسانس گیاه استخراج شده و شناسایی ترکیبات اسانس به کمک دستگاه GC-MS صورت پذیرفت. اثرات ضد میکروبی اسانس نیز با تعیین حداقل غلظت بازدارندگی (MIC) به روش رقیق سازی در محیط آگار (Agar dilution method) بررسی شد. مهمترین ترکیبات تشکیل دهنده اسانس عبارت بودند از: منتول (39.81%)، منتون (19.55%)، نئو منتول (8.83%)، متیل استات (8.64%) و 1 و 8-سینئول (5.81). میزان حداقل غلظت بازدارندگی اسانس بر روی باکتری های استافیلوکوکوس آرئوس، اشرشیا کولی و سالمونلا تیفی بترتیب 150، 300 و 250 پی پی ام بدست آمد.

سابقه و هدف: جهت کنترل فعالیت های اکسایشی روغن معمولاً از آنتی اکسیدان های سنتزی استفاده می شود که اثرات جانبی زیادی بر روی سلامت انسان ها دارد. بنابراین امروزه تحقیقات بر روی اسانس گیاهان دارویی به عنوان یک جایگزین مطمئن رو به پیشرفت است. هدف از این مطالعه بکارگیری اسانس گیاه دارویی نعناع فلفلی (به عنوان آنتی اکسیدان طبیعی) جهت بهبود پایداری اکسایشی روغن سویا می باشد. مواد و روش ها: در این مطالعه به منظور بررسی ویژگی های کیفی روغن سویا (شامل آزمون های شاخص پراکسید، دوره ی القاء، عدد اسیدی، شاخص اسید تیوباربیتوریک و شاخص پایداری اکسایشی) طی دوره ی انبارمانی (به مدت 45 روز) از آنتی اکسیدان طبیعی اسانس نعناع فلفلی (Mentha piperita) استفاده گردید. بدین منظور ابتدا توسط روش سطح پاسخ (RSM) غلظت بهینه ی اسانس با توجه به شاخص های پراکسید و دوره ی القاء به روش آزمون تسریع شده مدت ماندگاری توسط آون گذاری در دمای 60 درجه ی سانتی گراد مشخص گردید. سپس اسانس نعناع فلفلی در غلظت بهینه به روغن سویا اضافه شد و خصوصیات کیفی یاد شده طی دوره ی انبارمانی پایش و با نمونه ی شاهد مورد مقایسه قرار گرفت. همچنین نتایج حاصل از این بررسی با نمونه ی روغن سویای حاوی آنتی اکسیدان سنتزی BHT نیز تکرار گردید. همچنین در این پژوهش به منظور تجزیه و تحلیل داده های مرحله ی انبارمانی از آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی استفاده شد. مقایسه بین میانگین داده ها با استفاده از آزمون حداقل اختلاف معنی دار (LSD) در سطح اطمینان 99 درصد صورت گرفت. یافته ها: به منظور تأیید اسانس روغنی نعناع فلفلی از آزمون گاز کروماتوگرافی-طیف سنجی جرمی (GC-MS) استفاده شد. در مجموع، 37 ترکیب در اسانس این گیاه به صورت تجربی شناسایی شدند. ترکیبات اصلی موجود در اسانس این گیاه دارویی شامل ایزومنتول (58/34%)، منتون (81/29%)، 1، 8-سینئول (93/5%)، منتوفوران (49/4%)، ایزومنتون (51/3%)، منتول (4/3%)، cis-سابین هیدرات (31/2%) و d-لیمونن (81/1%) می باشند. نتایج این مطالعه نشان داد که روند تغییرات شاخص پراکسید، عدد اسیدی، و شاخص اسید تیوباربیتوریک طی دوره ی انبارمانی از روز اول تا روز 45، افزایش یافت در حالی که دوره ی القاء روغن سویا روند کاهشی را نشان داد. همچنین نتایج این پژوهش نشان داد که اختلاط اسانس نعناع فلفلی (یا BHT) توانست مقدار شاخص پراکسید، عدد اسیدی و شاخص اسید تیوباربیتوریک را به ترتیب، بعد از 45 روز انبارمانی نسبت به نمونه ی شاهد 57/37% (49/35%)، 24/54% (3/48%) و 45/15% (44/2%) کاهش دهد. به علاوه، اسانس نعناع فلفلی (یا BHT) مقدار دوره ی القاء روغن سویا را بعد از 45 روز انبارمانی نسبت به نمونه ی شاهد 53/13% (44/37%) افزایش داد. نتیجه گیری: به طور کلی، نتایج این مطالعه نشان داد که اسانس نعناع فلفلی (با غلظت 871 پی پی اِم) به عنوان یک آنتی اکسیدان طبیعی می تواند خصوصیات کیفی روغن سویا را بهبود بخشید.

نعناع از جمله گیاهان بسیار مهم دارویی است که مصارف گسترده ای در صنایع دارویی و غذایی دارد. گونه Mentha piperita L از خانواده نعناعیان (Labiatae) ازدو منطقه: یکی شهرستان کرج، منطقه کلاک (نمونه 1) در اواخر خرداد 1376 و نمونه دیگر از ارتفاعات 70 کیلومتری کاشان روستای کامو (نمونه 2) در اواخر خرداد 1377(هر دو نمونه به صورت دست کاشت) جمع آوری گردید و از برگ آن به روش تقطیر با بخار آب اسانس گیری به عمل آمد. در هر دو نمونه بازده اسانس یک درصد نسبت به وزن برگ تازه گیاه محاسبه گردید. ترکیبهای تشکیل دهنده اسانسها با دستگاه های کروماتوگرافی گازی (GC) و کروماتوگرافی گازی متصل به طیف سنج جرمی (GC/MS) تجزیه گردیدند و بیشترین میزان ترکیبها در اسانس نمونه 1،Neomenthol (42.62 درصد)، 1,8-Cineole (16.81 درصد) وPiperitone  (12.25 درصد) که در مجموع 71.68 درصد از کل اسانس را تشکیل می دهند و در نمونه 2، مقدارL-Menthol (37.55 درصد)،L-Menthone  (19.13 درصد)، 1,8-Cineole (11.48 درصد) وMenthofuran  (4.45 درصد) که در مجموع 72.61 درصد از کل اسانس را تشکیل می دهند مشاهده گردیدند. بین دو نمونه از لحاظ ترکیبها تفاوت زیادی مشاهده شد.

مقدمه: نعناع فلفلی با نام علمیMentha piperita L.  از خانواده Lamiaceae از جمله گیاهان دارویی و معطری است که اسانس آن مصارف دارویی، غذایی، آرایشی و بهداشتی فراوانی دارد.مواد و روش ها: در این تحقیق حداقل غلظت بازدارندگی Minimum Inhibitory Concentration (MIC) اسانس نعناع فلفلی و یک نگهدارنده شیمیایی مورد مصرف در صنایع غذایی (بنزوات سدیم) علیه سه میکروارگانیسم Escherichia coli (PTCC 1330)، Bacillus subtilis (PTCC 1254)، و Salmonella typhimurim (PTCC 1622) تعیین گردید.یافته ها: نتایج آزمایش میکروبی نشان داد که MIC اسانس نعناع فلفلی برای سه میکروب مذکور یکسان و برابر با 1000 ppm می باشد. اما MIC بنزوات سدیم بر روی باکتری Salmonella typhimurium (PTCC 1622) برابر با 3000 ppm و بر روی باکتری های E. coli (PTCC 1330) و Bacillus subtilis (PTCC 1254) برابر با 3500 ppmبه دست آمد.نتیجه گیری: در مجموع نتایج بیانگر خاصیت ضدمیکروبی بالاتر اسانس نعناع فلفلی نسبت به بنزوات سدیم است.

مقدمه و هدف: در حال حاضر گرایش به محصولات زیستی حاصل از کشاورزی پایدار به عنوان یک جایگزین مناسب برای کودهای شیمیایی در بازار جهانی افزایش یافته است و بسیاری از شرکت های دارویی، مواد خام حاصل از نظام های پایدار و ارگانیک را ترجیح می دهند، گذشته از مزایای بوم شناختی و زیست محیطی، تولید ارگانیک گیاهان دارویی مهم نظیر نعناع فلفلی از نظر اقتصادی نیز با اهمیت جلوه می کند. هدف از این تحقیق، تعیین اثر سه نوع کود بیولوژیک (نیتروکسین، سوپرنیتروپلاس و بیوسولفور) و اوره بر برخی صفات کمی و کیفی گیاه دارویی نعناع فلفلی بود.روش تحقیق: این پژوهش در مزرعه تحقیقاتی پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی در سال های زراعی 1387 تا 1388 در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در 9 تیمار کودی و 3 تکرار اجرا شد. تیمارهای کودی شامل نیتروکسین، سوپرنیتروپلاس و بیوسولفور، هر کدام به مقدار ‎4 و 8 کیلوگرم در هکتار، کود اوره به مقدار 75 و 100 کیلوگرم در هکتار و تیمار شاهد (بدون مصرف کود) بودند.نتایج و بحث: نتایج نشان داد که ‎ تمامی تیمارهای کودی (بیولوژیک و اوره) نسبت به تیمار شاهد در اکثر صفات دارای افزایش معنی داری بودند و از میان کودهای بیولوژیک، دو کود نیتروکسین و سوپرنیتروپلاس (8 کیلوگرم در هکتار) بیشترین اثر افزاینده را هم سطح با مصرف کود اوره بر اکثر صفات داشتند.توصیه کاربردی / صنعتی: بر اساس نتایج این آزمایش کودهای بیولوژیکی منجر به افزایش عملکرد کمی و کیفی گیاه دارویی نعناع فلفلی گردیدند. همچنین با کاربرد کودهای زیستی نیتروکسین و سوپرنیتروپلاس می توان مصرف کود شیمیایی نیتروژن از منبع اوره را کاهش داد که گامی موثر در راستای نیل به کشاورزی پایدار و کاهش آلودگی های زیست محیطی خواهد بود.

مقدمه: نیتروژن مهم ترین عنصر غذایی مورد نیاز گیاهان است. فراهمی نیتروژن با تأثیر بر توسعه سطح برگ، تثبیت کربن، افزایش غدد ترشحی اسانس و افزایش میزان ATP و NADPH موجب افزایش بیوسنتز ترکیبات ترپنوئیدی و تجمع اسانس می شود. هدف: بررسی تغییرات کمی و کیفی میزان اسانس و اجزای آن تحت تأثیر سطوح مختلف کود نیتروژن و ارتباط آن با وضعیت آنتی اکسیدانی نعناع فلفلی از اهداف این تحقیق بود. روش بررسی: این آزمایش مزرعه ای در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در دو سال (1394-1393) به اجرا درآمد. تیمارهای آزمایش شامل مصرف سه سطح کود نیتروژن به صورت اوره (0، 75 و 150 کیلوگرم در هکتار) بودند. صفات مورد بررسی شامل فعالیت آنزیم های آنتی اکسیدانی، درصد اسانس و اجزای تشکیل دهنده اسانس بودند. نتایج: کاربرد کود اوره اثر معنی داری (01/0 P ≤ ) بر میزان پروتئین محلول و فعالیت آنزیم های آنتی اکسیدانی داشت. مصرف اوره در هر دو سال آزمایش موجب افزایش میزان اسانس نعناع فلفلی شد. همچنین اثر متقابل کود نیتروژن و سال به غیر از میزان β-Pinene، Myrcene، Limonene، 1, 8-Cineole، Z-β-Ocimene و α-Terpineol بر سایر اجزای اسانس نعناع فلفلی تأثیر معنی داری داشت. نتیجه گیری: کاربرد نیتروژن موجب افزایش میزان اسانس نعناع فلفلی شد. همچنین، کمبود نیتروژن موجب کاهش میزان پروتئین های محلول، درصد اسانس و افزایش فعالیت آنزیم های آنتی اکسیدانی و میزان Pulegone شد. مصرف 75 کیلوگرم اوره در هکتار در زراعت نعناع فلفلی به دلیل افزایش میزان اسانس و کاهش میزان Pulegone و عدم تاثیر معنی داری بر میزان Menthol، Menthone و Menthofuran توصیه می شود.